Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı'nın MIKTA 2026 - 2027 Dönem Konsept Notu

Siyasal Bilgiler Ağı olarak, Meksika Birleşik Devletleri İstanbul Başkonsolosluğuna yapmış olduğumuz diplomatik ziyaret sonucunda, Başkonsolos Sn. Alberto Fierro bizlere Türkiye'nin de paydaşı olduğu MIKTA platformunun 2026-2027 Dönem Başkanı Avustralya'nın hazırladığı Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı MIKTA 2026-2027 Dönem Konsept Notunu bizlere iletmiştir. Teşekkür ederiz.

KONSEPT NOTU : MIKTA Dönem Başkanlığı 2026 - 2027
AVUSTRALYA

GENEL BAKIŞ,

Küresel yönetişim açısından kritik bir dönemde MIKTA, bölgelerarası işbirliğinin bir sembolü ve çok taraflılığı ile uluslararası düzeyde kabul görmüş kural ve normları savunan orta ölçekli güçlerin önemli bir örneğidir.

MIKTA, 2015 Vizyonumuz kapsamında gurur verici bir pratik işbirliği geçmişine sahiptir. On üç yılın ardından dünya, MIKTA'nın kurulduğu döneme kıyasla çok daha farklı görünmektedir. Çok taraflı sistemin, uluslararası kural ve normların eşzamanlı olarak aşındığı, hızla değişen bir bağlamla karşı karşıyayız. Bu ortamda Avustralya, MIKTA'nın hepimiz için ortak önem taşıyan sistemin temel unsurlarını korumak üzere inisiyatif alma fırsatına sahip olduğuna inanmaktadır.

AVUSTRALYA'NIN 2026 MIKTA DÖNEM BAŞKANLIĞI YILI İÇİN ÖNCELİKLERİ

19 Şubat 2026 tarihinde gerçekleştirilen Dışişleri Bakanları Toplantısı (FMM) ve Dönem Başkanlığı devir teslimi sırasında Bakanlar; sürdürülebilir kalkınma, iklim eylemi, enerji güvenliği, insani müdahale, gıda güvenliği, çok taraflı sistemin reformu ve dijital teknoloji gibi konularda işbirliğine yönelik çeşitli önemli fikirler paylaşmışlardır. Bakanlar ayrıca somut ihtiyaçlara yanıt vermenin ve gözle görülür bir etki yaratmanın önemi konusunda da net bir duruş sergilemişlerdir.

Önceliklerinizi dikkatle dinledik ve Avustralya Dışişleri Bakanı Senatör Sayın Penny Wong'un da belirttiği üzere Avustralya, hepimiz için önem taşıyan konularda odaklanmış bir işbirliğini desteklemek amacıyla MIKTA 2015 Vizyonunun revize edilmesini önermektedir. Çok taraflı sistemi desteklemeye yönelik on yılı aşkın MIKTA eyleminin üzerine inşa etmek ve enerjimizin, fikirlerimizin ve diplomatik etkimizin mümkün olduğunca hedefe yönelik olmasını sağlamak istiyoruz.

Başarılarımızın üzerine inşa edilen Avustralya'nın 2026 MIKTA Dönem Başkanlığı öncelikleri şunları içermektedir:

1. BM ve DTÖ Reformları Dahil Olmak Üzere Çok Taraflı Reform Konusunda İşbirliği MIKTA'nın çeşitli ve bölgelerarası perspektiflerini çok taraflı reform tartışmalarına taşımayı hedefliyoruz. BM Genel Sekreteri'nin UN80 girişimi, BM'nin ve daha geniş anlamda çok taraflı sistemin geleceğine dair önemli kararları şimdiden yönlendirmektedir. MIKTA, iddialı, anlamlı ve kalıcı bir reforma olumlu katkı sağlayacak ortak fikir ve önerileri sunma fırsatına sahiptir.

Çok taraflı sistemi güçlendirmeye yönelik daha geniş kapsamlı taahhüdümüzün bir parçası olarak, anlamlı ve pratik DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) reformunu ilerletmeyi de amaçlıyoruz. Merkezinde DTÖ'nün yer aldığı, açık, kurallara dayalı, çok taraflı bir ticaret sistemine olan bağlılığımızı sürdürüyoruz. Kamerun'da düzenlenecek DTÖ 14. Bakanlar Konferansı (MC14) öncesinde ve sonrasında, ortak önceliklerin ilerletilmesinde çoklu girişimlerin yapıcı rolünün ve uygulanabilir küresel ticaret kurallarına verilen desteğin altını çizerek, MIKTA koordinasyonunu yoğunlaştırmanın yollarını arayacağız.

2. İnsani Yardım Personelinin Korunması da Dahil Olmak Üzere İnsani İlkeler Tüm MIKTA ortakları İnsani Yardım Personelinin Korunması Bildirgesi'nin imzacısıdır. Her bir MIKTA ülkesi, insani yardım sistemi konusunda kendine özgü bir perspektife ve ilgili uzmanlığa sahiptir. MIKTA'nın insani sistemi güçlendirme, insani ilkeleri savunma ve Bildirge'nin taahhütlerinin uygulamaya geçirilmesine yardımcı olma rolünden yararlanarak bunu sahada bir etkiye dönüştürmek istiyoruz.

3. Pre-COP (Taraflar Konferansı Öncesi) ve Enerji Güvenliği Dahil Olmak Üzere İklim Eylemi Beş MIKTA üyesinden ikisi bu yılki COP sürecinde liderlik rolleri üstlenmektedir. Türkiye, COP31 Başkanı olacak ve COP31 Eylem Gündemi'ne liderlik edecektir; Avustralya ise Müzakereler Başkanı olarak görev yapacaktır. MIKTA ortakları, net sıfır dönüşümünün kolektif ve küresel bir çaba gerektireceğinin bilincindedir. İklim eylemi, yatırım, Pre-COP ve Liderler Toplantısı'na katılım gibi konuları da içeren pragmatik ve odaklanmış bir COP31 planı geliştirmek için birlikte çalışabiliriz.

İklim eylemi, mevcut Orta Doğu çatışmasıyla birlikte önemi daha da artan bir konu olan enerji güvenliğiyle özünde bağlantılıdır. MIKTA üyeleri, ekonomik dayanıklılık, sürdürülebilir kalkınma ve küresel istikrar üzerindeki etkisini göz önünde bulundurarak, enerji güvenliği konusunda pratik işbirliği yollarını da keşfedeceklerdir.

MIKTA ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ

Etkileşimleri kolaylaştırmayı ve aşağıdaki yöntemler aracılığıyla MIKTA'nın etkisini en üst düzeye çıkarmayı planlamalıyız:

• Ortak Açıklamalar: Çok taraflı sistemin, kural ve normların savunucuları olarak kolektif sesimizi daha da yükseltmek amacıyla MIKTA'nın güçlü ortak açıklama sicilinin üzerine inşa edeceğiz.

• Kamu Diplomasisi Faaliyetleri: Avustralya'nın diplomatik ağı, MIKTA'nın görünürlüğünü artırmak ve bölgelerarası, orta ölçekli güç diyaloğunun değerini sergilemek üzere MIKTA ve diğer ortaklarla etkinlikler düzenlenmesini kolaylaştıracaktır.

• Geliştirilmiş ve Hedefe Yönelik Üst Düzey Yetkililer Toplantıları: Koordinasyonu artırmak amacıyla üst düzey yetkililer toplantılarının sayısının üç ayda bire çıkarılmasını ve bu toplantıların belirli bir konuya odaklanmasını öneriyoruz. MIKTA'nın sistem çapındaki etkisini pratik yollarla güçlendirmek için stratejileri uyumlu hale getirmek ve ortak savunuculuk fırsatlarını belirlemek amacıyla (örneğin G20 Ticaret Çalışma Grubu toplantıları marjında bir MIKTA üst düzey yetkililer toplantısı gibi) büyük çok taraflı müzakereler öncesinde MIKTA toplantıları düzenlemenin yollarını da arayacağız.

• Ortak MIKTA Tutum ve Söylemleri: Üst Düzey Yetkililer, çok taraflı müzakerecilerimiz için kilit konularda ortak bir MIKTA söylem "kütüphanesi" geliştirecektir. Bu adım, zamanında savunuculuk faaliyetlerinin yürütülmesine ve ortak açıklamaların yapılmasına olanak tanıyacaktır. Bu kütüphane; uluslararası hukuk, insan hakları, toplumsal cinsiyet, sürdürülebilir kalkınma, barış inşası ve insani yardım personelinin korunması konularına odaklanacaktır.

• Kalkınma İşbirliği: Kalkınma forumları marjında bir araya gelerek, kalkınmanın etkinliği ilkeleri konusundaki uyumumuzu destekleyerek ve MIKTA'nın kalkınmaya olan bağlılığına ilişkin somut örnekler üretmeye yönelik çalışmaları ilerleterek, sürdürülebilir kalkınma konusundaki ortak çıkarlarımızı daha ileriye taşıyacağız.
  
  

  SONUÇ

  Avustralya, çok taraflılık açısından içinden geçilen bu zorlu dönemde, orta ölçekli güçlerden oluşan bu yenilikçi grubun pratik ve kalıcı bir etki yaratmasını sağlamak amacıyla tüm MIKTA ortaklarıyla yakın işbirliği içinde çalışmayı sabırsızlıkla beklemektedir.